حروف يا بعض آن ، و جانى انكار نمود ، پس با شواهد و امارات و غلبهء اين تأثير در مثل جنايت مفروضه تصديق مىشود ؛ و با عدم امارات پس آيا تصديق مىشود با قسامه اگر چه با اشاره باشد در صورت احتياج به آن به تمام 50 قسم در دعواى تمام حروف يا نصف آن در دعواى ذهاب نصف و هكذا ؟ يا اختبار مىشود با فرو بردن سوزن در زبان پس اگر خون سياه آمد تصديق مىشود و اگر خون سرخ آمد تصديق نمىشود چنانچه در روايت « اصبغ » است ؟ احوط تأخير واقعه و تفحص در استعلام به سبب امارات علمية يا ظنّيه است تا حاكم ميزان حكم را بفهمد ؛ و اگر نفهميد يا آن كه در تأخير ، ابطال حق باشد ، جمع كند بين دو ميزان متقدم ؛ و در صورت اختلاف آنها در لازم ، مصالحه نمايند بنا بر احوط . اگر نطق به سبب جنايت بر غير زبان زائل شود و عود كند اگر جنايت به غير قطع زبان ، موجب ذهاب كلام يا بعض آن بود و ديه آن مأخوذ شد پس از آن عود كرد [ و ] نطق كرد مطلقاً يا به بعض ، زيادتى مأخوذ از ديه عائد ، استرجاع مىشود ؛ و اگر همه عود كرد ، زائد بر ارش ، استرجاع مىشود بنا بر اظهر . عود نطق در قطع زبان و اگر اين مطلب در جنايت به قطع بعض زبان حاصل بود ، پس با عود نطق كه كاشف است از اين كه ديه معين با مساحت مىشود نه با حروف ديه اى كه مقتضاى مساحت است تأديه مىشود و مقابل آن استعاده نمىشود ؛ و همچنين ارش ذهاب نطق تا مدتى ، تأديه مىشود و مقابل آن استعاده نمىشود . و اگر روييد آن چه مقطوع بود ، زائد بر ارش ، استرجاع مىشود ، مگر آن كه معلوم شود عود نيست ، بلكه به سبب غير متعارف ، هبهء جديده است ، و الله العالم . عدم استعاده ديه در روييدن دندان و از اشباه فرع متقدم : اگر كند دندان كسى را كه دندان شير او ريخته و دندان درآورده ، پس از آن روييد دندان جديد ، استعادهء ديه نمىشود چون نابت ، هبهء جديده است بحسب عادت متعارف .